Wywiad – 40 lat KOMPOmat

Opracowany z myślą o hodowli bydła
Friedrich Backhus, z wykształcenia technik telewizyjny, opracował swój pierwszy kompostownik dla gospodarstwa rodziców. Specjalizowali się oni w hodowli bydła, jednak duże ilości powstającego gnojowicy okazały się szkodliwe dla otaczającego torfowiska wysokiego w Harbern II koło Oldenburga. Dlatego jego rodzice zdecydowali się na zakup instalacji separacyjnej, aby oddzielić część płynną gnojowicy od części stałej. Dzięki temu płynną gnojowicę można było już stosować jako nawóz na polach uprawnych, jednak części stałe nadal stanowiły problem. Backhus zdał sobie sprawę, że ten produkt uboczny, po przetworzeniu na kompost, nadawałby się do sprzedaży. „Rynek na gotowy produkt – ekologiczny obornik krowi – już istniał” – wyjaśnia. „Trwała kampania przeciwko torfowi, a my mieliśmy produkt zastępczy”. Mieszanie z równą ilością słomy i niewielką ilością torfu dawało wprawdzie już odpowiednią jakość kompostu, jednak przewracanie go widłami przy takiej skali okazało się po prostu nieefektywne. Nieliczne rozwiązania dostępne na rynku również mu nie odpowiadały, dlatego opracował koncepcję swojego pierwszego przewracacza. Wraz z zaprzyjaźnionym wiejskim kowalem zabrał się za produkcję KOMPOmat. „Wtedy jeszcze sam pracowałem w warsztacie; miałem na to ochotę” – wspomina Friedrich Backhus w wywiadzie. „Wtedy ujawnił się we mnie wynalazca”.

KOMPOmat – wzór na sukces
Na pierwszy rzut oka pierwszy KOMPOmat ma niewiele wspólnego z dzisiejszymi przenośnikami BAKCHUS, jednak to wrażenie jest mylne. Już ta pierwsza maszyna oferowała kilka podstawowych zalet, które później miały zapewnić technologii mieszania BAKCHUS tak wielki sukces. KOMPOmat był już maszyną samobieżną, co pozwalało na niezwykle oszczędzające miejsce ustawienie pryzm trójkątnych „stopą przy stopie”. Wykorzystanie pryzm trójkątnych do kompostowania było przy tym prawdopodobnie najważniejszą zaletą. W przeciwieństwie do pryzm płaskich umożliwiają one łatwiejszą obsługę pojedynczych partii, są znacznie bardziej odporne na wodę i charakteryzują się szczególnym efektem kominowym. W ten sposób mikroorganizmy podczas kompostowania powodują powstawanie naturalnego ciepła procesowego, przy czym ogrzewa się również powietrze wewnątrz pryzmy, które w konsekwencji unosi się do góry i wydostaje się przez szczyt. Powoduje to powstanie efektu ssania, który – podobnie jak w kominie – zasysa świeże powietrze do pryzmy od dołu. Zaopatrzenie mikroorganizmów w świeże powietrze jest prawdopodobnie najważniejszym czynnikiem wpływającym na szybkość procesu kompostowania. Połączenie efektu ciągu kominowego oraz regularnego przewracania znacznie przyspieszyło ten proces, przyczyniając się w ten sposób w znacznym stopniu do wysokiej opłacalności tej metody. Jednocześnie już podczas pierwszych prób zauważono ujednolicenie materiału. Skutecznie uniknięto powstawania inkluzji, a jakość kompostu została poprawiona dzięki urządzeniu KOMPOmat. W porównaniu z tym często stosowane przemieszanie pryzm za pomocą ładowarek kołowych przestało być wydajne: trwało znacznie dłużej, dając gorsze wyniki, a zatem było również znacznie droższe.

Od środka do celu
Dla Friedricha Backhusa KOMPOmat był początkowo „środkiem do celu”. Zakładając w 1985 roku firmę BACKHUS, miał on na celu przede wszystkim sprzedaż wyprodukowanego kompostu. Jednak dzięki tej maszynie stworzył rozwiązanie, które spotkało się z powszechnym zainteresowaniem. W końcu wiele gospodarstw hodowlanych borykało się z tym samym problemem, a już w 1984 roku o jego wynalazek pytali również operatorzy kompostowni oraz producenci podłoża ogrodniczego. KOMPOmat z 1984 roku w tej postaci nigdy jednak nie wszedł do produkcji seryjnej. Dopiero wraz z KOMPOmatem III Backhus stworzył wersję swojego mieszalnika przeznaczoną do sprzedaży, a trzecia maszyna została nawet wyeksportowana do Japonii wkrótce po wprowadzeniu na rynek w 1989 roku. Wizyta ministra rolnictwa Töpfera, podczas której osobiście oficjalnie uruchomił on pierwszy egzemplarz KOMPOmat III, zapewniła wcześniej tej młodej firmie dodatkową rozpoznawalność poza granicami Niemiec. Sprzedaż maszyn zapowiadała się teraz jako opłacalny biznes. W ciągu kolejnych dziesięcioleci firma Backhus nieustannie udoskonalała swoje kompostowniki, dostosowując je również do wszelkich możliwych zastosowań specjalnych dzięki szerokiej gamie opcji dodatkowych. Dzięki temu maszyny te można dziś na przykład wyposażyć w instalacje do rozpylania koncentratów, systemy nawadniające, przesuwniki boczne lub nawijarki włókniny. Oprócz kompostowania maszyny te szybko znalazły również zastosowanie w biologicznym suszeniu odpadów lub rekultywacji zanieczyszczonych gleb. Ponadto rozpoczęto rozszerzanie oferty o maszyny o różnych rozmiarach, dostosowane do wydajności przewracania zgodnie z potrzebami klienta.
W ramach współpracy z uczelniami Backhus i jego współpracownicy zdobyli ponadto dogłębną wiedzę na temat kompostowania. Backhus podsumowuje, że osobiście najwięcej nauczył się od dr. Franka Schuchardta. Schuchardt prowadził na przykład intensywne badania nad bardziej przyjazną dla klimatu produkcją oleju palmowego i uznał kompostowanie z wykorzystaniem przenośników do przewracania za kluczowe rozwiązanie (dowiedz się więcej). Backhus i jego pracownicy dzielili się tą wiedzą specjalistyczną ze swoimi klientami, przyczyniając się w ten sposób w znacznym stopniu do ich sukcesu. Firma BACKHUS szybko przekształciła się z dawnego dystrybutora podłoża kompostowego w światowego lidera w dziedzinie mobilnej technologii mieszania kompostu.

Z żółtego na niebieski
Friedrich Backhus już wcześnie podjął decyzję o sprzedaży swojej dobrze prosperującej firmy, ponieważ w perspektywie długoterminowej żadne z jego pięciorga dzieci nie chciało przejąć funkcji dyrektora zarządzającego. W ten sposób w 2012 roku sprzedał firmę BACKHUS producentowi urządzeń Eggersmann, który dzięki tej transakcji wkroczył na rynek mobilnego recyklingu. Wraz z tym zmienił się również wygląd maszyn, a słynny żółty lakier ustąpił miejsca niebieskiemu kolorowi Eggersmanna. W kolejnych latach firma Eggersmann jeszcze bardziej rozszerzyła swoją ofertę i obecnie oferuje klientom kompleksowe rozwiązania w zakresie mobilnego przetwarzania odpadów. Możliwe jest nawet stworzenie w pełni mobilnych instalacji kompostowych: dzięki maszynom firmy Eggersmann odpady biologiczne mogą być rozdrabniane, przesiewane, sortowane, a następnie kompostowane.